Głos PSB - Grupa PSB S.A.

Gdzie Polacy najchętniej budują swoje domy

Przyspieszenie inwestorów indywidualnych wokół wielkich miast
To, że budownictwo indywidualne dominuje na wsi jest oczywiste. Na przykład pod względem mieszkań oddanych w 2009 r. jego przewaga nad budownictwem deweloperskim była w gminach wiejskich niemal 10-krotna (43146 wobec 4610). Oczywiste jest również, że generalnie właśnie budownictwo indywidualne najsilniej kreuje mieszkaniowy rynek budowlany. W ostatnich latach łączna powierzchnia użytkowa mieszkań oddanych w całej Polsce w budownictwie indywidualnym średnio 2-krotnie przekracza powierzchnię mieszkań wzniesionych we wszystkich pozostałych formach budowania. Z tego powodu ten rodzaj budownictwa najbardziej interesuje wykonawców, producentów materiałów budowlanych i kupców tymi materiałami handlujących. Jakie zjawiska powinni więc szczególnie uważnie obserwować?

Wykres 1. Budownictwo indywidualne w miastach woj. i strefach podmiejskich miast woj. Mieszkania oddane w 2009 r.

Metropolie i ich sypialnie

Ciekawe wyniki przynoszą badania przeprowadzone w Ośrodku Statystyki Budownictwa w Urzędzie Statystycznym w Lublinie. Okazuje się, że rekordową dynamiką budownictwa indywidualnego wyróżniają się strefy podmiejskie miast wojewódzkich. Obejmują one gminy miejskie (22), wiejskie (89) i mieszane (35) w bezpośrednim sąsiedztwie miast wojewódzkich. Wykres 1 oddaje proporcje w tym zakresie.
W wiejskich gminach stref podmiejskich wybudowano w 2009 r. więcej mieszkań w budownictwie indywidualnym, niż w miastach wojewódzkich. Tyle samo mieszkań co w stolicach województw oddano w sąsiadujących z nimi gminach miejskich i mieszanych łącznie.

Wyjątkowo atrakcyjne gminy wiejskie
Tabela 1 zawiera dane bardziej szczegółowe, ale zagregowane – liczbę mieszkań w gminach wiejskich, miejskich i mieszanych okalających bezpośrednio miasta wojewódzkie podajemy łącznie dla danego typu gmin. Nie sposób w artykule zaprezentować pełnego wykazu 146 gmin stref podmiejskich i 18 gmin miast wojewódzkich. Budownictwo indywidualne dominuje w gminach wiejskich okalających Toruń i Bydgoszcz (stolice woj. Kujawsko-Pomorskiego, przewaga 3,5-krotna wobec metropolii) oraz Lublin, Poznań, Opole i Olsztyn (przewaga ponad 2-krotna). Przeważa też nad budownictwem indywidualnym w 5 innych wojewódzkich metropoliach. Tłumaczy to trend większego przyspieszenia budownictwa indywidualnego wokół wielkich miast, wobec realizowanego w samych miastach. Głównym powodem są ceny gruntów, generalnie tym wyższe, im bliżej centrum metropolii. 
Specyficzna jest sytuacja Katowic, sąsiadujących z 8 gminami miejskimi (zbudowano w nich niemal 4,5 razy więcej mieszkań indywidualnych, niż w Katowicach) i zaledwie jedną gminą wiejską. Z innego powodu wyróżnia się Szczecin. W mieście tym oddano w 2009 r. w budownictwie indywidualnym mniej mieszkań (254), niż w sąsiedniej gminie wiejskiej Dobra Szczecińska (291).

Tabela 1. Mieszkania oddane w bud. indywidualnym w 2009 r.

Inne wyjątkowo atrakcyjne dla budownictwa indywidualnego gminy wiejskie: Długołęka (303 oddane w 2009 r.) k. Wrocławia, Białe Błota (277) k. Bydgoszczy, Komorniki (257), Dopiewo (239) i Tarnowo Podgórne (225) pod Poznaniem, Lesznowola (204) k. Warszawy. Spośród gmin mieszanych wyróżniają się: Wieliczka (442) pod Krakowem, Piaseczno (280) k. Warszawy, Swarzędz (247) i Kórnik (244) k. Poznania. Do najlepszych w tej kategorii gmin miejskich należą: Ząbki (316) i Marki (308) pod Warszawą.

Trwała tendencja
Jaką pozycję mają gminy stref podmiejskich w budownictwie indywidualnym w skali kraju? Bardzo silną – obecnie co piąte mieszkanie realizowane w tej formie powstaje właśnie w bezpośredniej bliskości miast wojewódzkich. I jest to pozycja coraz mocniejsza, co wyraźnie pokazuje wykres 2.
Kolejne badania, przewidziane w planie prac Ośrodka Statystyki Budownictwa w US w Lublinie, przyniosą zapewne nowe ciekawe dane.

Wykres 2. Mieszkania w budownictwie indywidualnym. Wskaźnik liczby oddanych w strefach podmiejskich miast wojewódzkich do liczby oddanych w całej Polsce

Joanna Ziach, Mirosław Ziach